Bursa’nın İznik ilçesine bağlı Candarlı Mahallesi’nde bir araya gelen 18 kadın üretici, kurdukları tarımsal kalkınma kooperatifiyle yetiştirdikleri yaban mersinini hem Türkiye’nin farklı şehirlerine hem de yurt dışına gönderiyor. Yaklaşık 850 metre rakımdaki bahçelerde üretim yapan kadınlar, elde ettikleri başarıyla aile ekonomilerine katkı sağlarken bölge tarımına da değer katıyor.
Ürünlerini pazarlama konusunda yaşadıkları sorunlara çözüm bulmak isteyen üreticiler, 2022 yılında Candarlı Kadınları Yaban Mersini Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’ni hayata geçirdi. Kooperatif sayesinde daha geniş pazarlara ulaşan kadınlar, üretimlerini büyütme fırsatı yakaladı.
ÜRETİMİN HER AŞAMASINDA KADIN EMEĞİ VAR
Daha önce kent merkezinde yaşayan ancak yeniden Candarlı Mahallesi’ne dönen kadınlar, yaban mersini üretiminin tüm süreçlerini kendi emekleriyle yürütüyor. Dikimden budamaya, gübrelemeden hasada, paketlemeden sevkiyata kadar her aşamada aktif görev alan üreticiler, yıllık 30 ila 40 ton arasında ürün elde ediyor. Üretilen yaban mersinleri Türkiye’nin farklı noktalarına gönderilirken, İngiltere ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne de ihraç ediliyor. Kadın üreticiler, bu başarıyla tarım sektöründe kadın emeğinin görünürlüğünü artırıyor.
KÖYE DÖNÜŞÜ HIZLANDIRDI
Kooperatif Başkanı Hülya Can, yaban mersini üretiminin mahallede önemli bir dönüşüm başlattığını söyledi. Ailesinin köyde yaşamasına rağmen uzun yıllar Bursa merkezde yaşadığını anlatan Can, üretimin gelişmesiyle birlikte birçok ailenin yeniden Candarlı Mahallesi’ne dönüş yaptığını belirtti. Can, yıllık 30 ila 40 ton yaban mersinini yurt içi pazarının yanı sıra İngiltere ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne de gönderdiklerini ifade ederek, çevre mahallelerle birlikte bölgedeki üretim alanının yaklaşık 1000 dekara ulaştığını dile getirdi.
ORGANİK ÜRETİM VE SOĞUK HAVA DEPOSU HEDEFİ
Bölgenin toprak yapısı ve iklim koşullarının yaban mersini yetiştiriciliği için uygun olduğunu söyleyen Hülya Can, Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından verilen eğitimlerle organik üretime yönelik çalışmalar yürüttüklerini aktardı. Can, üretimde kullandıkları gübre ve bitki koruma ürünlerini doğal yöntemlerle kendilerinin hazırladığını belirterek, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun desteğiyle kurulacak soğuk hava deposunun ürünlerin daha uzun süre muhafaza edilmesini sağlayacağını ve pazarlama sürecine önemli katkı sunacağını ifade etti.
KADIN DAYANIŞMASIYLA GELEN BAŞARI
Kadınların birlikte hareket ettiğinde büyük başarılara ulaşabileceğini vurgulayan Can, “Hasat döneminde çevre mahallelerden gelen mevsimlik işçilere de istihdam oluşturuyoruz. Kadın isterse her şeyi başarır. Biz de bunu göstermiş oluyoruz” dedi. Kooperatif üyelerinden Selin Güler de kadınların ortaya koyduğu dayanışmanın kendisi için ilham kaynağı olduğunu söyledi.
Kadınların artık traktör kullanmaktan gübrelemeye, ulaşımdan hasada kadar üretimin her aşamasında aktif rol aldığını belirten Güler, bu değişimin sadece üretime değil, kadınların sosyal yaşamına da olumlu katkılar sunduğunu ifade etti.
